Krisis sa tubig sa Cebu
[OPINYON] BISAG ting-uwan na aduna pa gihapoy mga parte sa Sugbo nga bisag tulo wala gyuy mogawas sa ilang gripo. Ngano man kaha ni? Sa kadugay nang problema sa tubig wala gyud ni masulbad sa gobyerno?
Niadtong 2016 kung mahinumdum pa mo, hapit tibuok dakbayan sa Sugbo nawad-an og tubig, gani mideklarar man si Mayor Mike Rama atong panahona og state of emergency tungod sa maong panghitabo. Nahubas na ang Buhisan dam, hapit wala nay moagas sa mga gripo. Girasyon na lang tawna ng tubig sa kada balay. Ana ka nihit ang tubig atong panahona.
Pero unsay aksyon sa gobyerno? Tinuod, aduna gyuy sitwasyon nga dili nato mapugngan sama anang El Nino nga way uwan, mahubas gyud ang dam hilabi na nga daghan mogamit sa tubig niini. Pero kahibaw naman ta nga mao ni ang mahitabo, pureso kinahanglan gyud og long-term solution. Kay tubig is life matud pa sa mga millennial. Tinuod ra ba gyud.
Karon kung unsa ka abunda sa baha sa atong palibot, nganong aduna pa man gihapoy mga panimalay nga way agas ilang gripo? Tinuod dili man gikan sa baha ang tubig sa atong mga panimalay. Pero pwede biya gamiton ni natong tubig sa baha kay anugon, sa kadaghan, daghan na kaayo tang makapahimos ani. Dili ko enhinyero o scientist no, pero sentido komon lang, tubig man gihapon nang tubig-uwan. Sa mga bukid ug isla bitaw, mao man nay gamiton sa mga tawo didto. Kung nahimo na sa mga taga bukid, nganong dili man pwede diri nato sa syudad? Maghimo tag dagkong mga catchbasin o punduhanan aning mga tubig sa uwan para ig panahon nga way sud ang mga dam o ang mga sapa diin didto gikuha atong tubig, aduna pa kitay standby nga supply. Tan-awa nang baha sa Tabunok, Talisay kung kusog ang uwan, mura sad og sapa. Tigumon na tanan, kadaghan na anang tubiga, kadaghan nang mga panimalay ang makapahimos ana. Wala pay baha ang mahitabo kay gi- contain naman ang tubig sa catchbasin. Mas daghang catchbasin, mas daghang mapundo nga tubig, masulbad pa ang baha.
Mao biya ni ang ideya ni kanhi Mayor Tomas Osmena. Para dili monaug ang tubig gikan sa bukid, sugaton nalang didto sa babaw og catchbasin. Kay kadaghanna baha sa karsada ug sapa sa dakbayan sa Sugbo gikan sa tubig-uwan sa bukid kay wala namay mga kahoy nga mosuyop niini.
Unta istudyohan pag-ayo ni sa atong gobyerno, imbes nga magsige na sila diha og pamulitika no. Dako kaayong problema ang tubig sa Sugbo hilabi na nga pwerte na natong daghana diri. Dili unta sila maghuwat nga mahubas na gyud ang tubig sa mga sapa ug dam una molihok.
by VATSKI
Comments
Post a Comment